2 Ocak 2012 Pazartesi

6 Doğum Sırasına Göre Kişilerdeki Davranış Özellikleri

Adler'e göre aile içinde doğum sırasına göre pozisyonlar oluşur. Bunlardan bahsedecek olursam:

1- İlk Doğan Çocuk Psikolojisi

Adeta padişah gibidir. Ailenin tüm ilgisini üzerine toplamıştır. Anne babanın yokluğunda onların eksikliğini aratmayacak kadar sorumluluk bilincindedir. Çevresine neşe saçan, istenen davranışlara sahip, uyumlu bir çocuktur. İkinci çocuk doğunca ilk çocuk tahtını kaybeder ve tepkide bulunur. Tepkisi ya küskünleşme yönünde olacaktır ya da gücün ve otoritenin önemini daha iyi kavramasına yol açacaktır.



Birinci çocuk 6-7-8 yaşlarındayken 2. çocuğun doğması ona zarar verecektir. Şahsen önermem. İlk çocuk 4-5 yaşındayken 2. çocuk olursa ilk çocuk genellikle kardeşini sahiplenir. Fakat 4-5 yaşından sonrası dediğim gibi zarar verecektir.

2- İkinci Doğan Çocuk Psikolojisi

Adler'e göre gıpt edilesi çocuktur. Çünkü onu tahtından edecek kimse yoktur. Daha özgür ve daha yaratıcıdır. İlk çocuğun tersi özellikleri gösterir. Mesela ilk çocuk çekingenken ikinci çocuk gayet neşeli, güler yüzlü olabilir. İlk doğanlardan farklı olarak kuralları pek takmazlar.

3- Ortanca Çocuk Psikolojisi

Aile içerisinde kendilerini sıkıştırılmış hissederler. Aile içi kuralları iyi kavramıştır ve davranışları o yönde olur.

4- En Küçük Çocuk Psikolojisi

Ailede hem güçlüklerle hem fırsatlarla karşılaşırlar. Aile içerisinde mutluluk saçan, keyiflendiren konumundadır. Büyük kardeşlerini örnek aldığı için başarılı olma olasılıkları fazladır. Adeta ailenin evcil hayvanı gibidirler. Şımarık çocuk olma olasılığı çok fazladır. Diğer çocuklardan büyük ilgi görürler çünkü.

5- Tek Çocuk Psikolojisi

Aynı zamanda kardeşinden yedi yıl önce ya da sonra doğan çocuklarda tek çocuk psikolojisine sahiptirler. İlgi sürekli bu çocukların üzerindedir bu yüzden çabuk olgunlaşırlar. Genellikle çok başarılı olurlar. Üzerlerindeki beklenti fazladır. Yalnız başına çok vakit geçirdikleri için hayal gücü gelişmiş bireylerdir. Dezavantajları arasında şımarık olma, bencil ve yeterince sosyalleşmeme sayılabilir.

Yazı özgün ve şahsıma aittir, kaynak belirtilmeden alıntı yapılamaz.

Psikolojik Danışmanlık Öğrencisi
Fırat YALÇIN
Dokuz Eylül Üniversitesi - İzmir
Bu yazıyı beğendiniz mi?

Yeni yazılar e-mail adresinize gelsin!

Destek için:


6 yorum:

  1. Adlerian psikolojide toplumsal çevre, aile ve kardeş ilişkileri önemli yer tutar. verdiğin bilgiler genel hatlarıyla doğru olmakla birlikte bazı noktalarda açıklama yapmak ihtiyacı duyuyorum.

    ''Birinci çocuk 6-7-8 yaşlarındayken 2. çocuğun doğması ona zarar verecektir. Şahsen önermem. İlk çocuk 4-5 yaşındayken 2. çocuk olursa ilk çocuk genellikle kardeşini sahiplenir. Fakat 4-5 yaşından sonrası dediğim gibi zarar verecektir.''(Bu bilgiye Adlerde denk gelmedim fakat yanlışlığı mesleki-pratik deneyimlerin arttıkça veya çocuk sahibi olduğunda anlayacaksın.Esas olarak yeni doğan her çocuk öncekinin pabucunu dama attığı için üzerine kardeş gelen çocuk ruhsal olarak örselenir ve kıskançlık, öfke-saldırganlık duygularını yoğun olarak yaşar; buna bağlı olarak başarılı ya da başarısız savunma mekanizmaları geliştirir ve yeni ortaya çıkan bu durumla(kardeşle) mücadeleye girişir.Adlere göre aşağılık komplexi ve kendini değersiz hissetme bu erken çocukluk yaşantılarında oluşma ihtimali yüksektir. Savunma mekanizmalarının olumlu kullanımı,mevcut durumu algılama,gerçekçi ve kabul edebilir davranışlar sergileme çocuğun yaşıyla orantılı olarak pozitif gelişir. dilsel,sosyal ve zihinsel gelişim olarak geri olan ve Özellikle kıskançlık duygusunun yoğun yaşandığı 3-5 yaş dönemi (Freud’un faillik-ödipal, Eriksonun girişime karşı suçluluk dönemi olarak adlandırdığı dönemdir)yeni çocuk yapmak için en na-müsait zamandır.Söylediğinin tersi olarak Freud’un latent(gizil) dönem Erikson'un Üreticiliğe karşın küçüklük-değersizlik dönemi dediği dönemde yaşıtları ile ilişkileri artarak, yeni şeyler öğrenme ve birşeyler üretmenin hazzını yaşayan çocuk mevcut sorunlarla çatışmaları en azından öteler-erteler. Dolayısıyla çocuk yapmak için daha uygun bir dönemdir. Yinede burada esas belirleyici faktörler ailenin tutumu ve çocuğun sonraki gelişim dönemlerinde ne yaşadığıdır.

    İkinci ve ortanca çocuklar konusunda Adler daha çok kendini anlatmıştır desek yeridir. Çünkü kendiside ikinci çocuktur(bu arada bende öyle) Burada esaslı bir mücadele ve rekabet vardır. Kendisinden sonra doğan kardeşin olup olmadığı, aile tutumları ve kişilik özellikleri ve savunma mekanizmalarının kullanım şekli gibi faktörler burada belirleyici olacaktır..

    NOT: sitene Facebook DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ PDR vasıtasıyla eriştim. Amacım üzüm yemek mümkünsede PDR adayı bir kardeşimize bilgi ve deneyimlerimi naçizane aktarmak.. selamlar sevgiler..

    YanıtlaSil
  2. Hocam çok güzel ve akıcı bir dille açıklamışsınız öncelikle teşekkürlerü bir borç bilirim. :)


    " Özellikle kıskançlık duygusunun yoğun yaşandığı 3-5 yaş dönemi (Freud’un faillik-ödipal, Eriksonun girişime karşı suçluluk dönemi olarak adlandırdığı dönemdir)yeni çocuk yapmak için en na-müsait zamandır. "

    Yazmışsınız. Çok doğru söylüyorsunuz kıskançlık bu yaşlarda tavan yapıyor, kendi yiğenimden biliyorum annesini babasından kıskanıyor o derece :) Fakat ben yazımda da belirttiğim gibi bu yaş aralığında 2.Çocuk geldiği zaman ilk çocuk 2 tepkiden birisini verir, ya kardeşini bir anne gibi sahiplenmeye gider ya da yoğun kıskançlık duyar. Yani burada çocuğun ne yapacağı kestirilemez. Çocuktan çocuğa, savunma mekanizmalarına ve çevresine ,anne-baba tutumuna göre farklılık gösterir.

    6 Yaşından sonra çocuk yapılması yani 2 çocuğun arasına 6 yıl girmesi uygun değildir demiştim, Dç.Dr. Ebru İkizin kitabından okumuştum bu bilgiyi ve şahsen de desteklerim. Çünkü 1.Si çocuklar arasında çok fazla yıl olacağı için verimli bir kardeşlik dönemi yaşanmaz. 2.si aileler için bir çocuk ilkokula başlarken diğer çocukla ilgilenmek uygun olmayacaktır. Aile için zor olmasının yanı sıra böyle bir durum her iki çocuk içinde zor olacaktır. Ya 1.çocuğun eğitim verimi düşecek ya da yeni çocuğun verimli büyümesi engellenecektir.

    Bence aslında en uygun yaş 1. çocuk en fazla 3 yaşındayken 2. çocuğun olmasıdır. Hem kardeşler arasındaki dayanışma fazla oluyor hem de 1. çocuk için diğer dönemlerine nazaran bu durum çok zor bir durum haline gelmemiş oluyor.


    Fikirlerinizi belirttiğiniz için tekrar teşekkür ederim. Bir meslektaşımdan yorum almak siteyi yürütme konusunda beni azimlendirdi.

    Saygılarımla

    YanıtlaSil
  3. İlk çocuktan sonra ikiz olmuşuz (ikizin son doğanı benim) bu durumda ben ikinci çocuk muyum ? yoksa en küçük çocuk muyum ? :) bir türlü bu döngüden çıkamadım :) Ailede bana fazlaca sorumluluk yüklenirdi ve sanki ailenin en büyük çocuğu gibi davranılırdı.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Her ikinizde yani iki ikizde en küçük çocuk gibi olur ama tabi ailenin yüklediği sorumluluk ve davranışlara göre değişebilir. Aileniz size ilk çocuk gibi davrandıysa içinizde şımartılmaya eksik taraflar kalmış olabilir çünkü küçük çocuk doğası gereği şımartılmak ister. Geneli için geçerlidir ama istisnalar olabilir tabi.

      Sil
    2. Teşekkür ederim. :) Verdiğiniz cevaplarla kendimde farkedemeyip te acaba neden böyle oluyor dediğim yanlarıma ışık oluyorsunuz :)

      Sil
    3. Rica ederim buna katkım bulunuyorsa ne mutlu bana.:)

      Sil

***Yorum bırakabilmek için yorumunuzu yazdıktan sonra "gmail" hesabınızı giriniz***.

**Yorumunuz onay gerektirmez ve hemen yayınlanır.**


**Küfür veya argo içeren yorumlar kesinlikle silinecektir!**

**Yazdığınız yoruma cevap yazıldığında haberdar olmak için yorum formunun sağ alt köşesinde bulunan E-posta yoluyla abone ol linkine tıklayabilirsiniz.**